Gemeente Gouda: energietransitie en warmtetransitie

Duurzaamheidsambities van de gemeente

De gemeente Gouda heeft de ambitie om in 2040 een CO2 neutrale gemeente te zijn. Waar wenselijk en mogelijk werken wij zo veel mogelijk samen met de gemeente en de duurzaamheidsmakelaars. Voor meer informatie over de duurzaamheidsstappen van de gemeente Gouda, zie de website’s  Gemeente Gouda en Maak Gouda duurzaam .


Energie- en warmtetransitie Gouda: eerst meer onderzoek nodig (in Plaswijck en Middenwillens West)

Juni 2021

Lees over het eindverslag van de eerste fase van de gemeente Gouda op  https://maakgoudaduurzaam.nl/items/transitievisie-warmte .

Hieronder een korte samenvatting.

  • Doe eerst meer onderzoek en kies daarna waar Gouda begint met het vervangen van aardgas voor een duurzaam alternatief. Dat is het advies van Stedin, Mozaïek Wonen, Woonpartners Midden-Holland, Duurzaamheidsplatform Gouda en Energiecoöperatie Gouda aan de gemeente Gouda.
  • Dit onderzoek zou volgens hen als eerst in Plaswijck rond het winkelcentrum en de Mammoet en in Middenwillens West kunnen plaatsvinden.
  • Op basis van de nu beschikbare informatie is in dat gedeelte van Plaswijck een warmtenet een geschikte oplossing. In Middenwillens West lijkt een individuele oplossing het meest geschikt.
  • Met eerst een verdere verkenning kan er meer inzicht komen in de technische mogelijkheden en in de kosten.
  • Deze onderzoeken naar een mogelijke warmte oplossing doen gemeente, wijkorganisaties en onderzoekers samen.
  • De bewonersorganisatie in een verkenningsblok krijgen meer hulp, meer begeleiding en meer advies in het vinden van een geschikte warmte oplossing voor hun buurt.
  • Specifiek voor Plaswijck komen er onderzoeken naar mogelijkheden van een collectief warmtenet gebaseerd op aquathermie uit de Reeuwijkse plassen, voor Plaswijck en mogelijk andere wijken.
  • Daarnaast komt er ruimte voor onderzoek naar individuele oplossingen voor de warmtetransitie.
  • Eind 2021 zal de gemeente een knoop doorhakken over de vervolgfase van de verkenning.Medio dit jaar zal de gemeenteraad de Warmte Transitie Visie vaststellen.
  • Tegelijk zal de gemeente voor de hele stad het isoleren, besparen van energie en de aanschaf van zonnepanelen zoveel mogelijk proberen te stimuleren met adviezen, subsidies en andere regelingen.

Onze reactie

Een positief besluit en ook conform ons advies. Bezint eer ge begint.  Gezamenlijk onderzoek met inspraak van wijkbewoners zelf is een goed uitgangspunt.


De warmtetransitie in de verkenningswijken en in Gouda

Februari 2021

Energietransitie én warmtetransitie?

De energietransitie: meer duurzame stroom in de regio

De energietransitie is de overgang van fossiele energie (zoals olie of aardgas) naar betaalbare duurzame en veilige energie. De reden is dat de CO2 uitstoot fors moet verminderen. Daarbij komt dat de komende jaren de aardgasprijs gaat stijgen. Ook wil de regering niet te veel afhankelijk zijn van het buitenland voor de eigen energievoorziening.

Dat betekent dat er meer duurzame energiebronnen moeten komen. Onze regio moet jaarlijks 0,435 TWh duurzaam opwekken. Dat is vergelijkbaar met 67 windmolens of 544 hectare zonnevelden. Een combinatie hiervan is ook mogelijk. De gemeenten Gouda, Bodegraven-Reeuwijk, Zuidplas, Waddinxveen en Krimpernerwaard onderzoeken daarom waar en welke nieuwe duurzaam stroom kan worden opgewekt. Het gaan dan vooral om zonnevelden en windturbines. Dit heet de Regionale Energiestrategie

De warmtetransitie: van het aardgas af

Verder moet er een alternatief voor aardgas komen, aldus de regering. In de wet is vastgelegd dat in 2040 Nederland aardgas vrij moet zijn. Gouda wil in 2030 hiermee beginnen. De komende jaren is dus veel onderzoek nodig. Hoe dat moet, wat het gaat kosten, wie dat gaat betalen, wie gaat dat beslissen, enzovoorts, enzovoorts.

Dit nieuwsitem gaat specifiek over de warmtetransitie in de wijken, zeg het onderzoeken naar het aardgasvrij maken.

Welke alternatieve energiebronnen voor aardgas zijn op dit moment het meest genoemd?

Belangrijk is vooral ook wat er voor het aardgas in de plaats komt. Er zijn vele mogelijkheden, maar niet alles is technisch mogelijk, of betaalbaar. Of er zijn te veel risico’s, of het neemt te veel ruimte in beslag. Meest genoemd worden aardwarmte (uit de diepe aardlagen), aquathermie en restwarmte van industrie.

  • Windenergie: de regio Midden-Holland onderzoekt nu of en zo ja waar er extra windturbines kunnen komen.
  • Zonnepanelen (parken): ook hier is er veel onderzoek en discussie waar ze kunnen komen. Bijvoorbeeld bij elkaar bij een industrieterrein of juist langs rijkswegen.
  • Aquathermie is warmte die gewonnen wordt uit water. Klinkt vreemd maar water kan veel basiswarmte vasthouden.
  • Er is ook geothermie, dat is warmte uit de grond. Water wordt opgepompt van ca. 500 meter tot 2,5 kilometer diep. De temperatuur ligt tussen de 40 en 120 graden Celsius.
  • Er is ook veel onderzoek naar warmte uit biogas en biomassa, kernenergie en waterstof, maar op dit moment lijken dat niet de nieuwe warmtebronnen te worden.

Dit onderzoek naar aardgasvrij in vijf verkenningswijken

De gemeente begint met het aardgasvrij onderzoek in vijf verkenningswijken: Achterwillens, Goudse Poort, Kort Haarlem, Plaswijck en Sportlaan/Molenbuurt. Waarom deze wijken?

In de wijken zijn er goede alternatieve warmtebronnen in buurt, zoals restwarmte van industrie.
Er is ruimte om bijvoorbeeld een warmtenet aan te leggen.
Veel woningen in deze wijken zijn gelijkvormig of komen uit dezelfde bouwjaren.
Er zijn relatief veel woningen van Mozaïek Wonen en Woonpartners. Deze Goudse woningcorporaties Mozaïek Wonen en Woonpartners gaan komende jaren toch al hun woningvoorraad verduurzamen.
Er zijn actieve bewonersorganisaties: dat kan helpen bij het bereiken van de bewoners in deze wijken om mee te denken bij de transitie in hun eigen wijk.

Warmtetransitie in Plaswijck (postcode 2804)

Er zijn goede redenen dat de wijk Plaswijck is gekozen als verkenningswijk:

  • Voor de levering van aquathermie uit de nabijgelegen Reeuwijkse Plassen.
  • Grote renovatietraject woningcorporaties in 2023 – 2035.
  • Veel gelijkvormige huizen, grote aantallen te koppelen aan een warmtenet of enkele kleinere warmtenetten.
  • Grote afnemers, grote warmtedichtheid.
  • Veel bewoners en winkels, grote stappen te zetten.
  • Actieve bewonersorganisaties.

Hoe kan ik als bewoner meedenken?

Als bewonersorganisatie denken we graag hierover mee. We wonen immers zelf ook in deze wijk en krijgen direct te maken met de energie- en warmtetransitie in de eigen wijk. We willen ook graag ieders mening weten. Wilt u daarom ook meedenken of op de hoogte blijven van de energietransitie en warmtetransitie in uw eigen wijk? Meld u dan aan via contact@energiecooperatiegouda.nl of via contact@bloemendaalplaswijck.nl.

En let op de wijkenquête die wij binnenkort gaan houden !

Deze wordt huis aan huis verspreid.

Wat zijn zoal de onderwerpen bij de warmtetransitie in de wijk

Ervaringen in Nederland hebben geleerd dat veel proeftrajecten om een wijk aardgasvrij te maken niet goed gaan. Vaak zijn de kosten te hoog. Vaak ook zijn bewoners niet voldoende gehoord. Hopelijk worden de geleerde lessen wel toegepast bij de energietransitie en warmtetransitie in Gouda. Draagvlak van bewoners is belangrijk. Te bespreken onderwerpen zijn bijvoorbeeld:

  • Betrouwbaarheid van de warmtelevering (het aardgasnet van Nederland behoort tot de beste van de wereld).
  • Betaalbaarheid: wat worden de kosten en wie gaat wat betalen?
  • Eigenaarschap: wie wordt de eigenaar van de nieuwe energievoorziening? De gemeente? Een buitenlandse investeerder? Of de wijkbewoners?
  • Ruimtelijke inpassing in de wijk.
  • Wat gebeurt er in de wijk?
  • Wat gebeurt er in mijn woning?
  • Hoe zorgen we dat groepen met een laag inkomen ook kunnen meedoen?

En dan?

Van de vijf verkenningswijken zullen er een paar als startbuurt verder gaan. Daar komt een serieus proeftraject dat enkele jaren gaat duren. Uiteindelijk beslist de gemeenteraad hierover. Eerst zullen burgemeester en wethouders een advies krijgen. Van bewonersorganisaties, woningcorporaties, bedrijfsleven, netbeheerders, andere overheden, enzovoorts. De reacties van bewoners uit een wijk is ook belangrijk.

Naar een stadsbrede warmtetransitie die (grotendeels) aardgasvrij is

Uiteindelijk zal er stadsplan moeten komen. Van belang is dan waar de warmtevraag zit. Onderstaande afbeelding is gemaakt door de WarmteTransitieMakers, een adviesbureau dat door de Gemeente Gouda is ingeschakeld en die bewonersorganisaties als de onze ook van informatie voorziet. De afbeelding laat zien waar de warmtevraag in de toekomst is te verwachten.

De analyse ziet ook op of en zo ja waar de alternatieve warmtebronnen zijn, en of die geschikt en betaalbaar zijn, op stadsniveau. Onderstaande afbeelding, ook van adviesbureau de WarmteTransitieMakers, laat zien welke warmte energiebronnen in de toekomst op stadsniveau mogelijk zijn. Belangrijk zijn dan aquathermie van de Reeuwijkse Plassen en restwarmte van de industrie, die in bepaalde wijken via warmtenetten beschikbaar komen.

NB. Isoleren van woningen

Tenslotte, de energie- en warmtetransitie zijn belangrijk. Maar een goede isolatie van woningen is nu al voor iedereen interessant. Energie die je niet gebruikt, hoef je namelijk ook niet op te wekken. Bovendien zorgt isolatie ook voor een comfortabele woning.

=//=


Waarom is die “50% lokaal eigendom” zo belangrijk?

Februari 2021

In de regio zoeken naar nieuwe energiebronnen

In het Nationaal Klimaatakkoord is afgesproken dat ook Nederland veel minder CO2 moet uitstoten. Dat kan via energiebesparing en dat kan door meer energie veel duurzamer op te wekken. In Nederland wordt ingezet op minder fossiele energie en meer op onder andere windenergie, zonne-energie en warmte-geothermie. Provincie en gemeenten onderzoeken daarom welke nieuwe energiebronnen in de regio mogelijk zijn en waar waar die kunnen komen.

Van wie worden of zijn die nieuwe zonneparken, windturbines, warmtenetten, enzovoorts?

Een andere vraag is van wie die nieuwe duurzame energiebronnen worden. Van een energieleverancier? Van een overheid? Van een bedrijf? Van een combinatie? Het Nationaal Klimaatakkoord zegt hierover dat minimaal 50% van die nieuwe energiebronnen in lokale handen moet komen. Dat wil zeggen dat burgers en bedrijven voor minimaal 50% eigenaar moeten zijn van een nieuw zonnepark of een nieuwe windturbine.

‘Ruim driekwart van grote Nederlandse zonneparken in buitenlandse handen’

Dat is niet voor niets. Een eigen onderzoek van het AD van januari dit jaar liet zien dat 79 procent van de 33 grootste zonneparken in Nederland is in buitenlandse handen. Gevolg is dat subsidies en winst naar buitenlandse beleggers, projectontwikkelaars en investeringsfondsen gaan. Is dat erg? De subsidies zijn immers bedoeld om nieuwe duurzame energiebronnen mogelijk te maken en dat is gebeurd. Maar de steun is niet bedoeld om veel winst te maken. De subsidies in Nederland blijken vrij hoog. Bovendien blijken investeringen in wind- en zonne-energie vrij rendabel. Geen wonder dat er altijd veel (buitenlandse) belangstelling is om te investeren in nieuwe energiebronnen.

Investeren in een zon –en/of windproject

Zo bezien kunnen de subsidies en opbrengsten beter ten goed komen aan lokale projecten en afnemers. Verder betekent lokaal eigenaarschap ook lokaal financieren en dat blijkt veel goedkoper. Het streven naar het 50% lokaal eigendom heeft ook een ander voordeel. Als burgers en bedrijven mee-investeren in hun eigen duurzame energievoorziening blijkt de benodigde financieringsmiddelen sneller en goedkoper beschikbaar te komen. Ervaringen in Nederland laten zien dat er veel belangstelling is om te participeren in energieprojecten in de eigen omgeving, waarvan direct is te profiteren.

De rol van burger energiecoöperaties

Energiecoöperaties blijken bij het behalen van dat ‘50% lokaal eigendom’ streven een belangrijke rol te spelen. Om veel bewoners bij dit lokaal eigenaarschap te betrekken, is een groot bereik en een goed verhaal nodig. De ervaringen in Nederland laten zien dat burgercoöperaties het beste aan hun mede-burgers kunnen vertellen wat de gevolgen voor hun zijn. En dat zij kunnen meedoen in het lokaal eigenaarschap van ‘hun’ nieuwe energiebronnen. Zij behartigen daarbij de belangen van de burgers.

Een financiële onderbouwing

Lokaal eigendom betekent ook zelf investeren en risico nemen. Bij de energiecoöperaties ligt er een verantwoordelijkheid om zich hiervoor te organiseren en voor te bereiden. Echter, energiecoöperaties zijn geen (commerciële) ontwikkelaars en hebben niet altijd de benodigde middelen paraat. In het Nationaal Klimaatakkoord en ook in de RES is opgenomen dat er hiervoor ontwikkelfondsen beschikbaar komen.

De rol van de overheid / gemeente

Die zal in de eerste plaats zorgen dat het participatieproces goed verloopt. Dus als ergens nieuwe zonneparken of windturbines komen, moeten omwonenden en andere belanghebbenden tijdig en voldoende inspraak hebben. In de tweede plaats dat de ruimtelijke ordeningsprocedures zorgvuldig verlopen en dat er een goede belangenafweging plaatsvindt. Maar in de derde plaats is het zaak dat de overheid zorgt dat het 50% lokaal eigenaarschap echt mogelijk wordt. Bij nieuwe plannen zal een gemeente dan bijvoorbeeld eisen stellen aan de projectontwikkelaar of grondeigenaar en in de voorfase al goed regelen dat het 50% lokaal eigenaarschap als voorwaarde voor de vergunningverlening is opgenomen. Dat kan via een Omgevingsvisie, via een bestemmingplan of via vergunningverlening.

Meer lezen

Zie bijvoorbeeld  https://www.energieparticipatie.nl  /community/praktijkverhalen/zet-vanaf-het-begin-in-op-50-lokaal-eigendom


Verkenningsbuurten energietransitie in Gouda

December 2020

Positief over keuze

Er zijn vijf wijken door de gemeente Gouda aangewezen als een van de vier verkenningsbuurten voor de energietransitie. We zijn positief over deze keuze.  Bovendien zijn in enkele wijken de Energie Coöperatie Gouda en bewonersorganisatie/wijktem Plaswijck al lange tijd met het thema ‘duurzaamheid’ bezig. Zij hebben ook subsidie gehad van de gemeente voor verder onderzoek.

Wat zijn Verkenningsbuurten

De gemeente Gouda: “Verkenningsbuurten zijn de buurten in Gouda waar we een eerste verkenning willen doen naar de mogelijkheden om over te gaan op volledig schone energie. We hebben gekeken naar de woningen, gebouwen en buurten in die wijken. Ook of er bijvoorbeeld stabiele, lokale oplossingen zijn voor warmte opslag en dat er succesvolle buurtinitiatieven zijn die kunnen helpen bij de verkenning. Een verkenningsbuurt is nog lang geen aardgasvrije buurt. Sterker nog: er ligt nog niets vast hierover. We brengen bijvoorbeeld in kaart wat het gaat kosten en wat er moet gebeuren. Met de bewoners van deze buurten kijken we naar de kansen, mogelijkheden en de obstakels.”

Wel voorzichtige aanpak

We kiezen  als bewonersorganisatie wel bewust voor het thema ‘energietransitie’ en niet alleen voor ‘aardgasvrij maken’. Onze eerste insteek zal bijvoorbeeld zijn om woningeigenaren te helpen een hoger energielabel te krijgen. Daarnaast zijn er bij het thema ‘aardgasvrij maken’ nog veel verschillende adviesrichtingen en veel kosten. Het lijkt ons voor de komende periode een zwaar onderwerp. Bij de onderzoeken schakelen we daarom externe, gespecialiseerde partijen in, mogelijk gemaakt door de vijf subsidies van de gemeente Gouda aan onze wijk.

Wat vinden bewoners zelf

We moeten én willen goed peilen bij de wijkbewoners in hoeverre er draagvlak is in de wijk voor dit onderwerp. Onderwerpen zijn: wat zijn de mogelijkheden in onze wijk zoals warmtenetten, hoe maken we keuzes, wat zijn de kosten vs. de opbrengsten, wat kan individueel en wat kan collectief, hoe wordt er rekening gehouden met de energie armoede, hoe gaat de besluitvorming en wat wordt de rol van bewoners hierin. We zullen wijkbewoners op een zakelijke manier vragen wat ze wel willen en ook wat ze niet willen.

Meelezen, meedenken, meedoen

Er zijn inmiddels veel bewoners die met de Energie Coöperatie Gouda hierover willen meedenken. Gezamenlijk geven we informatie over onder andere isoleren en energie besparen, delen we kennis en ervaringen en doen we onderzoeken zoals welke lokale energiebronnen kunnen worden ingezet. Als u over de energietransitie in de eigen straat, buurt of wijk wilt meelezen (zoals ervaringen van andere bewoners), meedenken of meedoen kunt zich altijd aanmelden via een mail naar contact@energiecooperatiegouda.nl of door te bellen met 06 239 56 999. Het onderwerp ‘energietransitie’ is belangrijk genoeg.

Links


Stand van zaken energie transitie

April 2020

De gemeente Gouda heeft eind april hierover een memo naar de gemeenteraad gestuurd. Enkele punten hieruit:

Memo raad stavaza april ’20 incl RES update

Corona maatregelen

In de memo geeft het bestuur aan de gemeenteraad een overzicht van de stand van zaken van het ‘programma energietransitie’. Door de coronacrisis zijn een aantal werkzaamheden uitgesteld of aangepast. De gemeente schrijft dat nog niet bekend is welk effect de coronacrisis heeft op het tijdstip van aanleveren van de de (concept) Regionale Energiestrategie en de Transitievisie Warmte.

Regiegroep

In de memo staat welke stappen de regiegroep  -bestaande uit de gemeente, corporaties, netbeheerder, duurzaamheidsplatform ondernemers-  heeft ondernomen en welke zij nog gaat nemen. Uit de memo: “Hierna is de bedoeling om de uitgangspunten, criteria en het afwegingskader te bespreken in de raadsbrede werkgroep energietransitie, de Transitietafel met stakeholders en de stuurgroep.”  NB In de Goudse regiogroep zijn voor zover bekend geen bewoners en bewonersorganisaties betrokken, ondanks de participatie uitgangspunten in het Nationaal Klimaatakkoord en de planopzet Regionale Energie Strategie.

Kortingsbonnen op isolatie materialen

Uit de memo:  “Daarom is gekozen voor het verstrekken van de 40% kortingsvouchers voor bouwmarkten die besteed kunnen worden aan energiebesparende maatregelen (isolatie, radiatorfolie, LED lampen, tochtstrips, etc.) en een bedrag dat mensen vergoed krijgen op het moment dat ze maatregelen uit hebben laten voeren door een vakman. De vouchers voor de bouwmarkt en bijbehorende informatie worden momenteel ontwikkeld. Door de huidige situatie met het coronavirus is het echter niet wenselijk meer mensen naar de bouwmarkten te lokken. Deze kortingsactie wordt daarom uitgesteld tot na de zomervakantie.”

Green Make Over

Uit de memo:  “Tot slot is Gouda op zoek naar gezinnen die mee willen doen met het TV-programma “Green Make Over” op SBS6. Gouda doet als gemeente mee aan het tweede seizoen en komt in beeld in 2 van de 12 afleveringen. We zoeken echter 4 gezinnen zodat we twee extra documentaires hebben die we kunnen gebruiken voor communicatiedoeleinden. De gezinnen krijgen een leuk dagje uit en terwijl zij weg zijn gaat een team van specialisten hun huis verduurzamen, allemaal aardgasvrij-ready maatregelen. De zoektocht naar 4 gezinnen loopt van 1 april tot 1 juni en wordt uitgezet via de social media kanalen: Maak Gouda Duurzaam, Gouda Bruist en Gouda.nl ook via de kranten/bladen. De RRE subsidie ondersteunt en stimuleert dit initiatief. De uitzendingen zijn gepland op 18 oktober en eind november. Het is nog onduidelijk of het coronavirus ook hier voor problemen gaat zorgen.”